Όλοι γνωρίζουμε πώς είναι να έχουμε έντονη επιθυμία για ένα ή περισσότερα συγκεκριμένα τρόφιμα, και ιδιαίτερα στα γλυκά, οι λεγόμενες λιγούρες, ειδικά όταν βρισκόμαστε υπό πίεση ή όταν κάποια πράγματα στη ζωή μας φαίνεται να είναι εκτός ελέγχου. Ως αποτέλεσμα, η όρεξη και η διατροφική μας συμπεριφορά μπορούν επίσης να ξεφύγουν από τον έλεγχο μας αναζητώντας συγκεκριμένη τροφή για να ικανοποιηθούν.

Ωστόσο, δεν είναι όλες οι λιγούρες ίδιες. Με άλλα λόγια, τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και λίπος είναι εξίσου λαχταριστά όσο και αυτά με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη ή γλυκαντικά γενικότερα, που σημαίνει ότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να αποτελούν περιστασιακό μειονέκτημα για τους ανθρώπους που προσπαθούν να διατηρήσουν μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή.

Τι συμβαίνει όταν λιγουρεύομαι κάποιο φαγητό;

Σκεφτείτε τα κύτταρά μας σαν μικρά δωματιάκια κ την ορμόνη ινσουλίνη σαν το πόμολο της πόρτας τους. Όταν τρώμε ένα γεύμα, η γλυκόζη του αίματός μας ανεβαίνει και στα επόμενα λεπτά εκκρίνεται ινσουλίνη από το πάγκρεας μας, η οποία "ανοίγει" την είσοδο της γλυκόζης από το αίμα προς το εσωτερικό των κυττάρων. Κατά τη διάρκεια αυτής της μεταφοράς είμαστε χορτάτοι και τα φυσιολογικά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα επανέρχονται σε σταθερά επίπεδα. Με την πάροδο των ωρών όση περισσότερη γλυκόζη εισχωρεί στα κύτταρα τόσο μειώνεται η ινσουλίνη κ αρχίζει κ έπειτα εντείνεται το αίσθημα της πείνας. Έτσι, όσο μεγαλύτερο το γεύμα μας, τόσο μεγαλύτερη η ποσότητα γλυκόζης που παράγεται (υπεργλυκαιμία) τόσο μεγαλύτερη η έκκριση κ δράση της ινσουλίνης (υπογλυκαιμία) μ αποτέλεσμα πολύ γρήγορη πείνα και πάλι!

Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, όταν λαχταρούμε κάποιο τρόφιμο ή φαγητό, ακόμα κι αν ουσιαστικά είμαστε χορτάτοι, έχουμε ζωντανές εικόνες του στη φαντασία μας, και αυτό μπορεί να μας αποσπάσει σημαντικά τη προσοχή, συγκέντρωση και παραγωγικότητα. Συγκεκριμένα μια μελέτη έδειξε πως συμμετέχοντες που είχαν έντονη επιθυμία για σοκολάτα χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να λύσουν μαθηματικά προβλήματα σε σύγκριση με μια ομάδα που δεν λαχταρούσε σοκολάτα. Το ενδιαφέρον γεγονός εδώ είναι ότι μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα: οι γνωστικές εργασίες θα μπορούσαν να μειώσουν την επιθυμία για φαγητό και ενδεχομένων και για την επιθυμία ακόμα πιο εθιστικών ουσιών πέραν της ζάχαρης όπως ναρκωτικών και αλκοόλ. Ωστόσο, αυτό είναι μόνο μια υπόθεση και απαιτείται περαιτέρω μελέτη.

Ποιες είναι λοιπόν οι αιτίες για τις οποίες έχουμε λιγούρες;

Εξαρτάται πάντα. Μπορεί να είναι μεμονωμένα ή πολλά πράγματα που συμβαίνουν στο σώμα σας που σας προκαλούν μια ιδιαίτερη επιθυμία, όπως ορμόνες ή συναισθηματικούς παράγοντες. Παρακάτω, μπορείτε να διαβάσετε μια λίστα με τις πιο συχνά περιγραφόμενες στη βιβλιογραφία.

  • Έλλειψη / Ανεπάρκεια Συγκεκριμένων Θρεπτικών Συστατικών

Όταν ο οργανισμός δε λαμβάνει μια θρεπτικά ισορροπημένη διατροφή, συχνά το αντιλαμβανόμαστε από τα σημάδια που ο ίδιος μας στέλνει. Για παράδειγμα, εάν ο οργανισμός σας λαχταρά τη ζάχαρη ή το λίπος, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι ανάγκες του δεν καλύπτονται επαρκώς από το είδος των θρεπτικών συστατικών που το θρέφετε και έτσι αναζητά βολικά, ενεργειακά πυκνά σνακ ή γεύματα για να καταστείλει αυτό το συναίσθημα. Σε αυτήν την περίπτωση, είναι καλύτερα να το θρέψετε με ένα υγιές, ισορροπημένο, θρεπτικό γεύμα γεμάτο φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και σύνθετους υδατάνθρακες και μία πηγή καλών λιπών.

  • Ορμονικές Διαταραχές

Στις γυναίκες, η έμμηνος ρύση, η εγκυμοσύνη και η γαλουχία αποτελούν κάποιες μόνον από τις περιόδους κατά τις οποίες τα επίπεδα των ορμονών αλλάζουν δραματικά. Μαζί με αυτές, οι ορμόνες που εμπλέκονται στο μεταβολισμό, όπως η ινσουλίνη, η λεπτίνη, η γκρελίνη επηρεάζονται επίσης και έτσι η όρεξή μας μπορεί να αυξηθεί και να μας κάνει να λαχταρούμε είτε για αλμυρά είτε γλυκά σνακ, ή και τα δύο!

  • Υπερκατανάλωση τροφής

Η κατανάλωση υπερβολικών μερίδων γεύματος ή τροφίμων με υψηλή θερμιδική αξία μπορεί να αυξήσει άμεσα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μας οδηγώντας σε μια εξίσου δραματική μείωση αυτού όπως περιγράφηκε προηγουμένως. Ως αποτέλεσμα, πεινάμε και πάλι σε σύντομο μόλις χρονικό διάστημα.

  • Μειωμένη Πρόσληψη Τροφής

Από την άλλη πλευρά, η κατανάλωση λιγότερων θερμίδων και θρεπτικών συστατικών, από ό, τι συνήθως απαιτείται για τις ανάγκες του σώματός μας μπορεί επίσης να την εξαντλήσει και να μειώσει την ενέργειά μας και να οδηγήσει, συνεπώς, τη γλυκόζη του αίματος σε μειωμένα επίπεδα.

  • Γεύματα Πλούσια Σε Απλούς Υδατάνθρακες

Όταν καταναλώνουμε οποιοδήποτε γεύμα, το σώμα μας το χωρίζει στις τρεις πιο απλές μορφές του: γλυκόζη, αμινοξέα και λιπαρά οξέα, τα οποία αποτελούν τη μορφή στην οποία απορροφώνται τελικά τα θρεπτικά συστατικά. Αυτή η διαδικασία διαρκεί αρκετό χρόνο και όταν φθάνει στην κορύφωσή του, το σάκχαρο στο αίμα αυξάνεται σημαντικά στην κυκλοφορία του αίματος. Έτσι, όταν τροφοδοτούμε το σώμα μας εύκολα διαθέσιμους απλούς υδατάνθρακες όπως φρούτα, μέλι και ζάχαρη σε τσάι ή καφέ, η γλυκόζη σε αυτά απορροφάται σχεδόν αμέσως οδηγώντας για κάποια λεπτά σε υψηλά επίπεδα σακχάρου (γλυκόζης) στο αίμα, που φυσικά οδηγούν και πάλι σε υπογλυκαιμία.

  • Σύνδεση Συγκεκριμένων Τροφίμων Με Συγκεκριμένες Καταστάσεις

Όταν χρησιμοποιούμε το φαγητό ως ανταμοιβή για συγκεκριμένες καταστάσεις ή εκδηλώσεις, όπως κάποια τάρτα αφού ολοκληρώσουμε μία δύσκολη εργασία, ποπ κορν ή γλυκά σνακ όταν παρακολουθούμε μια ταινία, είναι πολύ πιθανό το υποσυνείδητό μας να συνεχίζει να τους αναζητά πάντοτε σε αντίστοιχες καταστάσεις ή ακόμα και σε τελείως διαφορετικές περιστάσεις απλά και μόνο επειδή «έμαθε» να ζητά ανταμοιβή.

  • Έλλειψη ή Διαταραχές Ύπνου

Η κακή ποιότητα του ύπνου μπορεί να προκαλέσει ορμονική ανισορροπία στο σώμα μας που επηρεάζει όχι μόνο την όρεξη και τη διατροφική συμπεριφορά μας, αλλά και τη διάθεση και τη γενικότερη ευεξία μας!

  • Συναισθηματικοί Παράγοντες

Ή αλλιώς, η λεγόμενη «συναισθηματική πείνα» είναι ουσιαστικά ένας μηχανισμός που οι άνθρωποι αναπτύσσουν και χρησιμοποιούν για να αποφύγουν οποιαδήποτε συναισθηματική διαταραχή και δυσαρέσκεια όπως το άγχος, το στρες, την απογοήτευση ή ακόμα και την ορμονική ανισορροπία.

Ορισμένες εναλλακτικές επιλογές σνακ, χαμηλές σε θερμίδες, είναι:

  1. Μαύρη σοκολάτα και / ή αμύγδαλα. Τρόφιμα πλούσια σε μαγνήσιο τα οποία μπορεί υποσυνείδητα να αναζητάμε ως αποτέλεσμα χαμηλών επιπέδων του συστατικού στον οργανισμό μας.
  2. Τυρί χαμηλό σε λιπαρά, κριτσίνια με σουσάμι συνοδευμένα με εποχιακά φρούτα
  3. Γιαούρτι με αποξηραμένα φρούτα
  4. Φρουτοσαλάτα με μέλι και 2 κ σούπας γιαούρτι
  5. Σπιτικές μπάρες βρώμης με cranberries και ξηρούς καρπούς


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

“The Psychology of Food Cravings”, Aps, Association for Psychological Science, https://www.psychologicalscience.org/news/releases/the-psychology-of-food-cravings.html

“Controlling cravings”, Nutritionist Resource, https://www.nutritionist-resource.org.uk/memberarticles/controlling-cravings

Myers CA, Martin CK, Apolzan JW. (2018) “Food cravings and body weight: a conditioning response.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30048258

Προσθήκη σχολίου